naar inhoud

Tijdlijn deel 11 | Kat-en-muisspel

Logobevrijding-DEF

Vanaf 17 september | Kat-en-muisspel

18 oktober. Kalmthout lag al 10 dagen in de vuurlinie. Reeds op 8 oktober waren er eenheden van de gevechtseenheid "Saint Force", van de Canadese 2nd infantry Division doorgedrongen tot in Heide en tot op Den Heuvel. Ze waren verstrikt geraakt in een kat-en-muisspel met de Duitsers. Met de Canadezen vochten ook leden mee van het Belgisch geheim leger onder leiding van Kolonel Eugène Colson (Codenaam: Harry). Dankzij deze vrijwilligers wisten de Canadezen veel meer over het terrein en konden ze nog meer slachtoffers vermijden.

Er was echter nood aan een definitieve doorbraak. Want ook aan de kanten van Ossendrecht en Hoogerheide liep het niet van een leien dakje. Het Black Watch Regiment van de Canadezen werd er gedecimeerd na een aanval op Duitse stellingen in Woensdrecht op vrijdag 13 oktober (nu gekend als Black Friday in Canada). Aangezien de Canadezen in Hoogerheide en Woensdrecht een volledige onbeschermde flank hadden (de Canadezen vochten nog steeds in Kalmthout) moest er een volgende operatie gepland worden om Essen te bevrijden en zo de rechtse flank van de Canadese opmars naar Walcheren te beschermen.

Voor deze opdracht werd de 4e Canadese Divisie op 2 dagen tijd van Zeeuws-Vlaanderen overgebracht naar een verzamelgebied rond Maria-Ter-Heide en Kapellen. Van daaruit zouden twee aanvalsassen gevormd worden. De eerste liep van Maria-Ter Heide over de Kruisstraat en Achterbroek naar Essen. De tweede liep parallel aan de spoorweg over Kapellenbos, Kalmthout, Wildert en Essen. Op de rechterflank werden er eenheden van de 49ste Polar Bear Division ingezet als bescherming. Zij kwamen uit de richting Wuustwezel en gingen over Nieuwmoer naar Essen. 

Ondertussen in Essen

Ondertussen nam de spanning in Essen toe. In de dagen voor de bevrijding werd Essen meerdere malen door Canadese artillerie en de RAF (Royal Airforce) onder vuur genomen. 

Op woensdag 18 oktober kwam er een troep van 330 Duitse militairen aan op het Klooster van de Rouwmoer aan. Ze eisten alles op. Er zaten ondertussen al meerdere mensen in de sterke kelders van het klooster... wachtend op de bevrijding. Omdat de kerktoren een goede uitkijkpositie was, werd de toren ondermijnd door de Duitsers. Gelukkig onderging deze niet hetzelfde lot als alle andere kerktorens. 

Op donderdag 19 oktober begonnen de eenheden van de Canadezen in Brasschaat verkenningen uit te voeren. Ze nemen hierbij een 40-tal Duitse krijgsgevangen. Dit waren allemaal licht bewapende troepen die er niet al te fris meer uitzagen. Het zag er dan ook naar uit dat de 15 km naar Essen een "Walk in the Park" zouden zijn.

In Essen kregen de bewoners machtsvertoon van Duitsers te zien. Er kwamen opnieuw behoorlijk wat troepen in de gemeente. Er wordt gewag gemaakt van 14 Duitse tanks waaronder de bekende 'Tijger Tank'. In realiteit ging het over een tankjager afdeling bestaande uit gemechaniseerd geschut en een jagdpanther. Verschil tussen deze rupsvoertuigen en echte tanks is het feit dat de koepel van een tank kan draaien. Deze "sturmgeschutze" konden dat niet. Maar, dat maakte de situatie er niet minder gevaarlijk op.

Op de Schriek ging de brug de lucht in. En achter de beek veranderden de hoeven en boomgaarden in een versterkte Duitse vesting. Tijdens beschietingen van de Canadezen op 19 oktober werd ook de schouw van de steenbakkerij op Wildert geraakt en deze stortte in.

Op 20 oktober ging operatie Suitcase van start. Het begon met een 36 uren durend bombardement op Essen. De schade was enorm en er vielen verschillende burgerslachtoffers. Essen stond aan de vooravond van zijn bevrijding... maar kreeg het zwaar te verduren.