Hoe kijken inwoners van Essen en de Nederlandse buurgemeenten naar grensoverstijgende zorg? Welke zorgnoden ervaren ze vandaag en welke mogelijkheden zien zij voor toekomstige samenwerking in de regio? Om dat te weten te komen, organiseerden de gemeente Essen, AZ Klina, het Care Innovation Center West-Brabant en Bravis ziekenhuis een uitgebreide bevraging bij gebruikers van het Zorgpunt Grens en inwoners uit de grensstreek. In totaal namen 301 mensen deel aan de enquête.
De bevraging kadert in het Europese Interreg-project ‘Zorg Over Grenzen Heen’, een samenwerkingsverband tussen Belgische en Nederlandse partners dat onderzoekt hoe zorg dichter bij huis georganiseerd kan worden voor inwoners van de grensregio. Zo bekijken ze hoe samenwerking tussen Belgische en Nederlandse zorgpartners verder ontwikkeld kan worden en welke mogelijkheden er bestaan om zorg in de grensregio toegankelijker te organiseren. Hierbij wordt er aandacht besteed aan drie thema's: verpleegtechnische handelingen, instructies op het gebied van zelfzorg en leefstijl.
De resultaten van de enquête bieden waardevolle inzichten in de ervaringen, verwachtingen en aandachtspunten van inwoners. Ze vormen een belangrijk onderdeel van de onderzoeksfase van het project, maar betekenen geen onmiddellijke uitbreiding van het huidige zorgaanbod of concrete toekomstige dienstverlening.
Grote steun voor grensoverstijgende zorg
De vragenlijst is 301 keer ingevuld. De deelnemers van de enquête staan overwegend positief tegenover samenwerking tussen Belgische en Nederlandse zorgverleners. Acht op de tien respondenten reageerden positief of voorwaardelijk positief op het idee dat zowel Belgische als Nederlandse patiënten gebruik kunnen maken van het Zorgpunt Grens. 52 procent staat hier volledig achter, terwijl 28 procent positief is onder bepaalde voorwaarden.
De belangrijkste voorwaarde is duidelijk: inwoners willen niet dat de wachttijden toenemen. Dat is veruit de meest genoemde bezorgdheid. Daarnaast vinden veel respondenten het belangrijk dat de voordelen in beide richtingen werken en dat ook Belgen gemakkelijker terechtkunnen bij Nederlandse zorginstellingen.
Tegelijk zien veel deelnemers duidelijke voordelen. De ligging van Essen aan de grens maakt dat Nederlandse zorginstellingen voor sommige inwoners dichterbij liggen dan ziekenhuizen in België. Vooral ouderen, mensen zonder eigen vervoer en grensarbeiders kunnen daar baat bij hebben. Ook de mogelijkheid om kennis en expertise uit te wisselen tussen beide landen wordt positief onthaald.
Vraag naar ruimere openingsuren
De enquête bracht ook in kaart welke noden inwoners vandaag ervaren. Daarbij kwam een duidelijke boodschap naar voren: mensen willen zorg dichter bij huis én op momenten dat ze die nodig hebben.
Respondenten geven aan nood te hebben aan bijkomende vormen van toegankelijke eerstelijnszorg, vooral buiten de reguliere openingsuren. Veel inwoners uit Essen vinden de verplaatsing naar Brasschaat voor zorg te groot.
Die vraag sluit aan bij een andere enquêtevraag over openingsuren. Daar gaf 41 procent van de deelnemers aan dat avondopeningen belangrijk zijn. Nog eens 29 procent wil ook in het weekend terechtkunnen.
Meer specialisten en diagnostiek dichtbij
Naast ruimere openingsuren is er ook veel vraag naar bijkomende medische diensten in de regio. Mensen geven aan dat ze een nood voelen aan een breder lokaal zorgaanbod, waaronder consultaties bij bepaalde gespecialiseerde disciplines.
Wat ook duidelijk blijkt, is de wens om meer onderzoeken lokaal te kunnen laten uitvoeren. Respondenten vragen onder meer naar echografie, bloedafname, röntgenfoto's en ECG-onderzoeken dichter bij huis.
Bloedafname en röntgenfoto’s zijn nu al mogelijk in het Zorgpunt Grens, en eind dit jaar opent AZ Klina in Kalmthout een Medipunt voor poliklinische zorg. Ook Essenaren zullen er terechtkunnen voor radiologie, bloedafname en raadplegingen in verschillende gespecialiseerde medische disciplines.
Aandacht voor mentale gezondheid en praktische ondersteuning
De deelnemers aan de bevraging zien het Zorgpunt Grens niet alleen als een plaats voor medische zorg. Er is ook vraag naar psychologische ondersteuning, hulp bij verslavingsproblemen en laagdrempelige begeleiding voor jongeren. Daarnaast vragen inwoners aandacht voor preventie, gezonde leefstijl en rookstopbegeleiding.
Verder wijzen veel respondenten op praktische uitdagingen bij grensoverstijgende zorg. Ze vragen duidelijke informatie over terugbetaling, verzekeringen, patiëntenvervoer en samenwerking tussen Belgische en Nederlandse ambulancediensten.
Waardevolle input voor de volgende stappen
Met deze bevraging krijgen de Interreg-projectpartners een duidelijk beeld van de verwachtingen en bezorgdheden van inwoners uit de grensregio. De resultaten bieden hen waardevolle inzichten om de verdere evaluatie van mogelijke samenwerkingsmodellen binnen het project te ondersteunen.
De belangrijkste conclusie is duidelijk: inwoners staan open voor verdere samenwerking tussen zorgpartners in de grensregio, op voorwaarde dat er rekening wordt gehouden met toegankelijkheid, haalbaarheid en wederzijds voordeel aan beide kanten van de grens. Deze samenwerking wordt nu voor de eerdergenoemde thema's (verpleegtechnische handelingen, instructies op het gebied van zelfzorg en leefstijl) uitgewerkt.
