Witzenberg/Tulbagh

Witzenberg
Essen heef sinds 2002 een stedenband met deze Zuid-Afrikaanse gemeente gelegen in de West-Kaapprovincie, een 130 tal km rechtsboven Kaapstad. Witzenberg bestaat sinds 2000 als fusie van vijf andere gemeenten waarvan Ceres de belangrijkste is. Ze ligt in het centrum van de fruitindustrie en net boven de gekende wijnstreken Paarl en Stellenbosch. Witzenberg ligt in een bergachtig gebied dat door haar uitgestrektheid bijna even groot is als de provincie Antwerpen.

De politieke meerderheid is (momenteel) een coalitie van 4 partijen waarvan de Democratic Alliance de grootste is. De bekendste Zuid-Afrikaanse politieke partij ANC zit in de oppositie. De leidraad voor het beleid van een lokaal bestuur is een 5-jarig Integrated Development Plan (IDP) dat ontstaat na een sterk participatieproces via het wardsysteem. Elke gemeente is opgedeeld in een aantal wards (districten).

Zuid-Afrika en zeker de West-Kaap wordt aanzien als de rijkste regio in Afrika. Grote immigratiestromen zorgen voor samenlevingsproblemen en bijkomende spanningen tussen blanken, kleurlingen en zwarten met hun talrijke gemeenschappen en 11 erkende talen. Een ander gevolg is dat door de seizoensarbeid vele townships (lees: informele settings) aan de rand van bestaande dorpen en gemeenten ontstaan en blijven groeien. De grootschalige (meestal gratis) behuizingprojecten van de nationale overheid trachten al deze wijken om te zetten tot geürbaniseerde gebieden. Dit creëert een bijkomende spanning tussen de reeds aanwezige bevolking(de Afrikaans sprekende kleurlingen) en de nieuwkomers (zwarten - meestal Xhosa).

Meer informatie over Witzenberg en zijn verschillende wijken kan je vinden op de officiële website van Witzenberg.

Dit fenomeen gebeurt ook in het stadje Tulbagh waar onze programma’s en projecten zullen doorgaan.

Tulbagh
Tulbagh ligt in het zogezegde land van Waveren, een 30 tal km van het centrale Ceres in een andere vallei. Er wonen een 6000 inwoners. De centraal gelegen Kerkstraat is een nationaal erkend monument en een toeristische trekpleister. Tulbagh wordt aanzien als een klein stadje maar is volgens de laatste ‘poverty’ map de derde armste gemeente (geürbaniseerd gebied) van de West- Kaap. Rond het centrum tegen de bergheuvels en richting Kaapstad zijn een aantal wijngaarden gelegen.

De inkomens van de 1200 zijn laag en er is een grote behoefte aan behuizing voor ‘farmworkers’. Tulbagh beantwoordt aan de Witzenbergse gemiddelde met een werkloosheidsgraad is 15% en HIV-besmetting/AIDS 10% van de populatie. Meer dan de helft van de gezinnen dient rond te komen met minder van 100 euro per maand. De bevolking staat uit 75 % kleurlingen, 15% zwarten (Xhosagemeenschap) en een kleine 10% blanken. De Tulbaghse jeugd (15-34 jaar) maakt een kleine 30% van de wijk uit. Meer dan 60% is jongeren dan 35 jaar.

Er is een dringende opwaardering nodig van de infrastructuur (wegen en gebouwen). Dit kan in de toekomst de nodige extra jobs meebrengen. Er is eveneens een toeristisch ontwikkelingsplan voor een groot gebied (Steinthal) dat gelegen is aan de bergflank boven het centrum. Een ander troef buiten de toeristische mogelijkheden van het stadje zelf, is de betrekkelijke nabijheid van metropool Kaapstad (slechts één uur rijden met de wagen).

Chris Hani
Bijna alle zwarten leven in de informele setting ‘Chris Haniwijk’. Deze wijk bestaat uit een 500 golfplaten woningen. Men schat het aantal inwoners op 2000 à 3000. Ze ligt slechts een kleine kilometer van de hoofdstraat en dus het centrum van Tulbagh. Er zijn geen wegen tussen de diverse huisjes, geen rioleringssystemen en de elektriciteitsvoorzieningen via palen zijn onverantwoord. Er zijn een aantal toiletten zijn voorzien aan de rand van de wijk.

De gemeente wil gebruik maken van een Nationaal georganiseerd ‘housing’ project om in 2009 alle woningen te verhuizen naar de overkant van de enige zandweg. De vrijgekomen ruimte wordt ingevuld om stenen huizen te maken en straten. Bij de ingang van de wijk is er 3000 vierkante meter ruimte om het gemeenschapscentrum, een nieuwe crèche en in de toekomst een school te zetten . (zie gemeenschapscentrum)