naar inhoud

De vierschaar

Het rad op de Raeybergh

13de eeuw: de vierschaar

Essen had haar eigen rechtbank op het Heuvelplein onder de lindebomen: de vierschaar. Deze rechtspraak maakte deel uit van de taken van het bestuur. De naam vierschaar komt van de 4 gespannen touwen (met daarin vier banken waarop de schepen en beklaagde plaatsnamen) waartussen de rechtspraak plaatsvond.

Oorspronkelijk werd er buiten recht gesproken, traditioneel onder een linde. Bij die boom werden 4 banken in een vierkant geplaatst, waarop de schepenen plaats namen. In het midden stond dan de beschuldigde.

Schaar komt van Scarne of ‘banken’. De naam ‘Beliestraat’ (straat tegenover de vierschaar) komt van ‘schuld belieën’ (belijden).

Er waren 3 gerechtsplaatsen: ‘Boterbergen’ tussen Wildert en Kalmthout, ‘Dievenhoek op Hemelrijk’ en ‘Raaiberg’. Galg en rad werden bij voorkeur op een uithoek van het dorp geplaatst. Op het dorpsplein had Essen een schandpaal staan.